De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strict noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te avigeren, of om te voorzien in door u aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker toegesneden reclame en andere informatie te tonen.
Meer weten...

Resultaten pilootproject tonen aan dat activiteiten in de natuur een positief effect hebben op werkgerelateerde stress

Onderzoek van UHasselt i.s.m. Provincie Limburg wijst uit dat activiteiten in de natuur een positieve impact hebben op de reductie van werkgerelateerde stress. De resultaten geven aan dat er een duidelijke indicatie is dat activiteiten in de natuur in combinatie met stress management sessies in de natuur positieve effecten hebben voor het welzijn, de reductie van stress en de verbetering van bepaalde aspecten van de cognitieve performantie van werknemers.

Gedeputeerde van Milieu en Natuur Bert Lambrechts is tevreden: “Wetenschap bevestigt ons buikgevoel. Activiteiten in de natuur hebben een positieve impact op werkgerelateerde stress. De resultaten onderstrepen het belang van nabijgelegen natuur en sterken mij om verder werk te maken van toegankelijk en kwaliteitsvol groen in onze provincie. Tegelijkertijd wil ik werknemers verleiden om meer de fiets te nemen voor hun verplaatsingen van en naar het werk opdat ze ook meer ontspannen aan hun dagtaak kunnen beginnen.”

“Stress gerelateerde aandoeningen zijn immers een grote maatschappelijke kost, niet alleen voor de gezondheidszorg, maar vooral ook voor de werkgevers”, zegt Silvie Daniels, Centrum voor Milieukunde (CMK) UHasselt. “De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) schat dat tegen 2020 psychische problemen de voornaamste oorzaak van verminderde productiviteit op de werkvloer zullen zijn. Hoge cijfers die ook blijken uit een onderzoek van Securex uit 2017. Daarin werd vastgesteld dat 17 % of 347.000 werknemers in Vlaanderen leed aan acute mentale vermoeidheidsproblemen en burn-out. Uit recente studies blijkt dat deze cijfers nog stijgen.”

Verloop onderzoek

Silvie Daniels, UHasselt Centrum voor Milieukunde: “Deel 1 van deze studie bestudeert het effect van de deelname van werknemers aan natuurgebaseerde activiteiten tijdens de werkuren en analyseert de effecten op 1) mentaal, fysiek en emotioneel welzijn, 2) cognitieve prestaties (aandacht, geheugen, verwerkingssnelheid en reactietijd) en 3) de reductie van werkgerelateerde stress. In deel 2 (juni 2019) zal de potentiële kostenbesparing voor een natuur-gebaseerd interventieprogramma voor bedrijven, overheden en werknemers opgeleverd worden.

Michelle Plusquin, UHasselt Centrum voor Milieukunde: “De interventie bestond uit een 3-weken durend programma gedurende de maanden september en oktober 2018, waarin de werknemers uit de interventiegroep (20 in controlegroep en 25 in interventiegroep) in groepjes van maximum 8 personen tweemaal wekelijks gedurende 90 minuten een activiteit in de natuur uitvoeren, voorafgegaan door een 30 minuten durend stress management sessie. Alle werknemers uit de interventiegroep namen deel aan dezelfde set van zes activiteiten: nl. een natuurbelevingswandeling, een eetbare kruidenwandeling, een fietstocht, een natuurwandeling en een workshop land-art en vogelvoederhuisjes maken. De activiteiten werden gecoördineerd en begeleid door Natuurpunt Limburg”.

Diana Clemente Batalha Pardal, UHasselt Centrum voor Milieukunde: “Voorafgaand aan de start van de interventie werd een basisonderzoek uitgevoerd bij de 45 werknemers, gevolgd door twee onderzoeken gedurende de interventie en één bij afloop van de interventie. De onderzoeken bestonden uit het invullen van een algemene vragenlijst voor het verkrijgen van persoon specifieke kenmerken, een vragenlijst voor het vaststellen van mentaal, fysiek en emotioneel welzijn (Burnout Assessment Tool), computertesten voor de analyse van cognitieve prestaties, het afnemen van speekselstalen voor de bepaling van het stresshormoon cortisol, het dragen van een smartphone, smartwatch en polsbandje om de hartslag en activiteit te meten en bloedafnames voor de bepaling van mogelijke onderliggende biologische processen”.

De resultaten

De resultaten tonen een significante verbetering in het welzijn van de werknemers die in de interventies in de natuur deden, ten opzichte van de controle groep. Na 3 weken interventie daalde de burnout score met 15,25 % ten opzichte van de meting aan het begin van de studie.

De resultaten van de cognitieve prestaties tonen een significante verbetering in de verwerkingssnelheid van informatie tot 11,46 % na de interventies. De reactietijd van de deelnemers verbeterde met 10,55 % na de derde week. De testen die het korte termijn geheugen en het aandachtsniveau meten tonen een positieve trend (verbetering van) voor de interventiegroep, maar verder onderzoek op grotere groepen moet bevestigen dat dit dankzij de interventie is.

De resultaten van de continue stressmeting tonen een significante daling van het gemiddeld stressniveau over studieperiode (-4,92 % na week 2 van de interventie en - 19,05 % na week 3 van de interventie).

De metingen van het stresshormoon cortisol tonen ook een dalende trend voor de interventiegroep gedurende de 4 weken (-4,06 % week 2, -9,81 % week 3, - 11,85 % week 4). In de controlegroep wordt dit duidelijk niet geobserveerd. Ook hier moet verder onderzoek bevestigen dat dit dankzij de interventie is.

Silvie Daniels, UHasselt Centrum voor Milieukunde: “Aan de hand van het zelfgeobserveerde welzijn enerzijds en de objectieve metingen anderzijds zijn er duidelijke indicaties dat natuurgebaseerde activiteiten in combinatie met stress management sessies positieve effecten hebben voor het welzijn, de reductie van stress en de verbetering van bepaalde aspecten van de cognitieve performantie van werknemers. Deze bevindingen zijn het resultaat van de combinatie aan interventies, nl. de combinatie van fysieke inspanning, natuur en stress management en kunnen niet enkel worden toegewezen aan het effect van natuur”.

Michelle Plusquin, UHasselt Centrum voor Milieukunde: “De resultaten zijn veelbelovend en bevestigen onze hypothese dat tijd doorbrengen in de natuur tijdens het werk gezonder is voor werknemers en hen beter kan beschermen tegen stress. Verder onderzoek op grotere studiegroepen zullen belangrijk zijn om onze resultaten te kunnen bevestigen op langere termijn.“

Deelnemers interventiestudie positief

Nog voor de resultaten bekend gemaakt werden aan de deelnemers van de interventiestudie, kregen de onderzoekers reeds positieve feedback:

“Ik heb er geen idee van of jullie in de resultaten van het onderzoek een positief effect zullen kunnen terugvinden, maar ik kan je nu al vertellen dat het voor mij gewerkt heeft. Ik voel me veel meer ontspannen na de activiteiten en ik heb weer energie om ertegen aan te gaan.”

“Toen ik aan de workshop voor het timmeren van de vogelvoederhuisjes moest beginnen dacht ik, oh nee, dat is echt niets voor mij, maar achteraf gezien heb ik er echt van genoten en ik ben tot de ontdekking gekomen dat ik veel meer met mijn handen moet werken.”

Oproep

Silvie Daniels, UHasselt Centrum voor Milieukunde: “Om dit grootschalige vervolgonderzoek mee op te zetten, willen we graag een oproep lanceren aan bedrijven, huisartsen, zorginstellingen en individuen om deel te nemen. We weten ondertussen dat deze activiteiten een positief effect kunnen hebben voor de reductie van stress bij werknemers, nu willen we bestuderen hoelang deze positieve effecten aanhouden en of we bij een langduriger programma eventueel nog betere resultaten kunnen bekomen. Bovendien moeten we effectief nog onderzoeken hoe groot het aandeel van de natuur op zich is in deze resultaten, en of er een verschil is met dezelfde fysieke activiteit in een fitnesszaal bijvoorbeeld. We weten nu ook dat voor de preventie van stress er duidelijke indicaties bestaan dat deze activiteiten in de natuur een positief effect hebben, maar kunnen ze bijvoorbeeld ook effectief worden ingezet bij werknemers die thuis zijn met burn-out? Geïnteresseerde bedrijven, huisartsen, zorginstellingen en individuen kunnen mailen naar natuur-en-gezondheid@uhasselt.be.”

Gedeputeerde Bert Lambrechts: “UHasselt gaat nu werk maken van verder onderzoek en de creatie van een natuurgebaseerd programma voor burn-outpreventie. Dit is gunstig voor de natuurorganisaties in Limburg die kunnen meewerken aan een interessant aanbod en zo bijkomende middelen kunnen verwerven voor het behoud en het beheer van de natuur. Dit is ook een interessant economisch product. De creatie van zo’n programma kan bijdragen tot minder werkgerelateerde stress en dus in principe ook tot minder ziekteverzuim, wat een enorme kost met zich meebrengt.”

Bouw mee aan limburg.be

Nieuws

woensdag, 10 april 2019
Bouw mee aan Limburg.be van morgen
Afgelopen zomer en de voorbije weken liepen er verschillende online oefeningen om in kaart te brengen waarvoor bezoekers onze websites gebruiken en hoe ze de taken groeperen. Met het eindresultaat van...